FTP Yedekleme

Üç Kopya — Biri şu an çalışan canlı web siteniz, diğer ikisi ise yedeğinizdir. Sadece tek bir yedeğe sahip olmak, o yedek dosyasının (Örn: Zip) bozuk olma ihtimalini veya virüslenmesini hesaba katmayan büyük bir risktir.

İki Farklı Ortam ve Bir Harici Konum — Yedeklerin tamamı aynı tür SSD donanımında veya veri merkezinde durmamalıdır. Bir kopyanın ana sunucunuzdan kilometrelerce uzaktaki (Farklı Veri Merkezi) Hayal Host harici FTP yedekleme sunucusunda durması, yangın, deprem veya fidye yazılımı (Disaster) senaryolarının tek gerçek kurtarıcısıdır.

Dönüşümlü yedekleme planı, disk alanını (Maliyeti) da çok verimli kullanır. Her günün 30 GB'lık tam yedeğini sonsuza kadar saklamak yerine, eskiyen kopyaları silerek (Rotation) yeni yedeklere yer açmak hosting maliyetlerinizi optimize eder.

Standart FTP (Port 21) internet dünyasının en eski aktarım protokolüdür ve veriyi tamamen şifresiz (Plaintext) gönderir. Sunucuya bağlanırken kullandığınız root şifresi ve sitenizin veri tabanı dosyaları ağ üzerinde açık şekilde (Sniffing'e açık) ilerler; kafelerdeki ortak ağlarda FTP kullanmak SQL verilerinizin hackerların eline geçmesine sebep olur.

FTPS (FTP over SSL), eski FTP komutlarına SSL/TLS şifreleme katmanı eklenmiş halidir, güvenlidir ancak firewall (güvenlik duvarı) tarafında yapılandırma zorlukları çıkarır. SFTP (SSH File Transfer Protocol - Port 22) ise modern sistem yönetiminin altın standardıdır; Güvenli Kabuk (SSH) üzerinden çalışır ve tek bir port üzerinden hem kimlik doğrulamayı hem de veri aktarımını kırılmaz bir şifrelemeyle yapar.

Sunucular arası (Server to Server) otomatik yedekleme kurgularında asla düz metin parolalar kullanmayın. Yazılımların (Bash script) içine kaydedilmiş statik şifreler, sızıntıların en yaygın nedenlerindendir; bunun yerine SSH Anahtar Tabanlı Kimlik Doğrulama (RSA Keys) kullanmak sunucunuzu kaba kuvvet (Brute-Force) saldırılarına karşı korur.

Hayal Host sunucu panellerinde (cPanel/Plesk) yedekleme görevleri "Zamanlanmış Görevler" ile programlanır. Stratejik olarak doğru yedek alma saati e-ticaret sitenizin trafiğinin en düşük olduğu gece saatleridir (Örn: 03:00 - 05:00). Sunucu yedekleme işlemi CPU ve disk okuma-yazma (I/O) kaynaklarını sömürdüğü için, bu işlemi gündüz yoğun saatte yapmak sitenizin müşterilere yavaş açılmasına neden olur.

Arşivlenecek verilerinizi kategorize edin: Web dosyalarınız (Resimler, PHP kodları) ile SQL Veritabanınız farklı yöntemlerle alınmalıdır. Çok aktif bir veritabanını (Binlerce anlık işlem yapan bir e-ticaret) düz kopyala-yapıştır ile yedeklemeye çalışmak, sipariş tabloları yazılırken veri tutarsızlığına (Corrupt Database) yol açar; mutlaka mysqldump gibi güvenli araçlar kullanılmalıdır.

Yedek dosyalarını sunucuda rastgele tutmayın; mutlaka "Tarih-Saat (YYYY-MM-DD)" damgasıyla isimlendirin. Belli bir isimlendirme düzeni (Syntax) olmayan karmaşık bir FTP arşivinde, sitenizin çöktüğü kriz (Panik) anında dün gecenin temiz yedeğini bulmak size saatlerce zaman kaybettirir.

Kurumsal IT süreçlerinde yedeklemenin en çok atlanan hayati adımı "Geri Yükleme (Restore)" aşamasıdır. Görev yöneticisi her gece 50 GB'lık dosyaları FTP sunucusuna gönderiyor olabilir; ancak o ZIP veya TAR dosyası arşivlenirken eksik paketlenmiş, şifrelenirken bozulmuş (Corrupted) ya da veri tabanı eksik inmiş olabilir. Bunu siteniz siber saldırıya uğradıktan sonra öğrenmek iflas nedenidir.

Aldığınız yedeği denemek için canlı e-ticaret sitenizi (Mevcut yapıyı) bozmak zorunda değilsiniz. Farklı (Boş) bir Test/Staging sunucusuna geri yükleme tatbikatı yapmak, hem dosyaların bütünlüğünü hem de sitenizin sıfırdan ayağa kalkma süresini net bir şekilde ölçmenizi sağlar.

Sunucu çökme anında yapılacak teknik adımları mutlaka adım adım yazılı bir prosedür (Disaster Plan) hâline getirin. Sistem yöneticinizin (SysAdmin) telefonunun kapalı veya yıllık izinde olduğu bir hafta sonunda, panikleyen ekibin işi yürütebilmesi için o yazılı FTP şifrelerine ve adımlara ihtiyacı olacaktır.

Kapasiteyi bulmak için çok basit bir IT formülü uygulayın: Günlük alınan tam yedeğin boyutu (Örn: 10 GB) ile saklanacak (Rotasyonda kalacak) kopya sayısını çarpın. Son 7 günün günlüğü, 4 haftanın haftalığı ve 12 ayın aylık yedeği olan bir kurumsal kurgu, tek bir yedeklemenin yaklaşık yirmi üç (23x) katı devasa bir disk alanı (230 GB) talep eder — Gzip sıkıştırma metotları bu astronomik rakamı bir miktar düşürse de hesap baz alınmalıdır.

Hız ve maliyet tasarrufu için Artımlı (Incremental) Yedekleme Teknolojisini kullanın. Bu teknoloji, her gece sitenin 50 GB'ını baştan kopyalamaz; yalnızca o gün sisteme eklenen yeni bir fotoğrafı veya değişen MySQL satırlarını (Örn: 200 MB) FTP sunucusuna gönderir. Hem CPU yükünüzü hem ağ (Bandwidth) bant genişliğinizi muazzam şekilde rahatlatır. Unutulmamalıdır ki, artımlı kopyadan geri dönüş (Restore) yaparken ana (Full) yedeğe de ihtiyaç duyulur.

FTP kotanızı korumak için gereksiz sunucu dosyalarını (Çöpleri) yedeklemeyin: Sitenizin Cache (Önbellek) klasörleri, session logları (Geçici dosyalar), hatalı error_log dosyaları ve cPanel'in eski yedek (Tar.gz) kalıntıları yedek boyutunuzu boş yere şişirir ve geri yükleme (Disaster) anında size zerre kadar ticari değer katmaz. (Exclude) filtreleri ile bunları yedekleme dışında bırakın.